Wat is een vitamine B12-tekort
Een vitamine B12-tekort betekent dat je lichaam te weinig van deze vitamine heeft om goed te kunnen functioneren. Vitamine B12 is belangrijk voor de aanmaak van rode bloedcellen, een goed werkend zenuwstelsel en je energiestofwisseling. Een tekort ontstaat vaak langzaam, waardoor klachten geleidelijk verergeren en niet altijd direct worden herkend.
Hoe ontstaat een vitamine B12-tekort
Een tekort kan ontstaan doordat je te weinig vitamine B12 binnenkrijgt via voeding, bijvoorbeeld bij een strikt vegetarisch of veganistisch eetpatroon zonder supplementen. Ook kan je lichaam B12 minder goed opnemen door problemen met de maag of darmen, zoals een tekort aan intrinsieke factor, ontstekingen in de darm of het gebruik van bepaalde medicijnen zoals maagzuurremmers of metformine. Oudere mensen hebben bovendien vaker een verminderde opname.
Veelvoorkomende lichamelijke klachten
De meest bekende klacht bij een vitamine B12-tekort is vermoeidheid. Dit komt doordat er minder gezonde rode bloedcellen worden aangemaakt, waardoor het zuurstoftransport in het lichaam minder efficiënt verloopt. Ook kun je last krijgen van bleekheid, hartkloppingen en kortademigheid bij inspanning.
Zenuwstelsel en spierklachten
Een tekort aan vitamine B12 kan zenuwschade veroorzaken. Je kunt dan tintelingen of een doof gevoel ervaren in handen en voeten, een branderig gevoel in de huid, spierzwakte of een verminderd gevoel in de benen. Soms merk je ook dat je minder stevig loopt of sneller uit balans raakt. Deze klachten kunnen, als het tekort lang aanhoudt, deels blijvend worden.
Mentale en cognitieve symptomen
Niet alleen het lichaam, maar ook je mentale gezondheid kan beïnvloed worden door een vitamine B12-tekort. Omdat B12 een rol speelt bij de werking van de hersenen en neurotransmitters, kunnen er allerlei psychische en cognitieve klachten ontstaan.
Stemmingswisselingen en concentratieproblemen
Mensen met een tekort ervaren vaak stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, neerslachtigheid of angstklachten. Ook kun je merken dat je vergeetachtiger wordt, minder scherp kunt nadenken en moeite hebt om je te concentreren. Deze klachten worden soms verward met stress of burn-out, terwijl er mede sprake kan zijn van een vitamine B12-tekort.
Wat kun je doen bij een vermoeden van een tekort
Bij aanhoudende vermoeidheid, tintelingen of andere genoemde klachten is het belangrijk om niet zelf te gaan experimenteren, maar eerst je bloed te laten onderzoeken. Via de huisarts kan je vitamine B12-waarde worden bepaald. Soms wordt ook naar andere bloedwaarden gekeken om een completer beeld te krijgen.
Behandeling en leefstijl
Als er daadwerkelijk een tekort is, bespreek je samen met de arts de beste behandeling. Dit kan bestaan uit vitamine B12-injecties of hoge orale supplementen, afhankelijk van de oorzaak en ernst van het tekort. Daarnaast is het zinvol om je voeding onder de loep te nemen. Vitamine B12 zit vooral in dierlijke producten zoals vlees, vis, eieren en zuivel. Eet je weinig of geen dierlijke producten, dan is een supplement vaak noodzakelijk. Door klachten serieus te nemen en tijdig te laten onderzoeken, kun je verdere schade voorkomen en je energie en welzijn stap voor stap herstellen.
