De meeste volwassenen zijn binnen drie tot vijf dagen gewend aan de wintertijd. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok om 03.00 uur een uur terug naar 02.00 uur. Dat voelt als een uur extra slaap, maar je biologische klok verschuift niet in één nacht mee. Gemiddeld past je lichaam zich aan met ongeveer een uur per dag tot een uur per twee dagen, afhankelijk van je leeftijd, je slaappatroon en hoeveel daglicht je overdag pakt.
Waarom de wintertijd minder zwaar is dan de zomertijd
Bij de overgang naar zomertijd in maart verlies je een uur en moet je vroeger opstaan dan je lichaam wil. Dat is lastiger, omdat onze interne klok van nature iets langer loopt dan 24 uur. Een dag die een uur langer duurt, zoals op 25 oktober, sluit daar beter op aan. Daarom merken veel mensen weinig van de wintertijd. Toch zijn er groepen die er wel degelijk last van hebben.
Wie heeft er meer moeite mee?
- Ochtendmensen: zij worden na de omschakeling nog vroeger wakker, vaak al om 05.30 uur.
- Jonge kinderen: een peuter die altijd om 07.00 uur wakker werd, staat de eerste week om 06.00 uur naast je bed.
- Ouderen: de biologische klok wordt met de jaren minder flexibel, waardoor aanpassen soms een week duurt.
- Mensen met een vast eetritme of medicatie op vaste tijden, zoals bij diabetes.
Wat merk je in de eerste dagen?
In de eerste dagen na 25 oktober voel je je 's avonds eerder moe, terwijl de klok nog relatief vroeg aangeeft. Rond 21.00 uur nieuwe tijd voelt je lichaam als 22.00 uur. 's Ochtends lig je juist eerder wakker. Ook je honger verschuift: de lunch komt in je lichaam een uur eerder aan dan op de klok. Daarnaast wordt het donker rond 17.30 uur, wat bij veel mensen het herfstgevoel en een lagere energie versterkt.
Die klachten zijn meestal mild en verdwijnen vanzelf. Houden vermoeidheid en een sombere stemming langer dan een paar weken aan, dan heeft dat vaak meer te maken met het afnemende daglicht dan met het verzetten van de klok zelf.
Zo help je je lichaam sneller wennen
Begin een paar dagen eerder
Ga vanaf woensdag 21 oktober elke avond een kwartier later naar bed en zet je wekker een kwartier later. Op zondag 25 oktober zit je dan al bijna op het nieuwe ritme. Voor kinderen werkt dit nog beter dan voor volwassenen, omdat zij gevoeliger zijn voor kleine verschuivingen.
Pak 's ochtends daglicht
Licht is de sterkste aanwijzing voor je biologische klok. Een wandeling van twintig minuten in de ochtend, ook bij bewolking, helpt je ritme op de juiste plek te zetten. Buiten is het licht dan nog steeds vele malen feller dan binnen.
Houd je eetmomenten aan
Eet op zondag en maandag zoveel mogelijk op de nieuwe kloktijden. Ook maaltijden geven je lichaam signalen over hoe laat het is. Vermijd een zware maaltijd en alcohol laat op de avond, omdat die je slaap in de eerste nachten extra verstoren.
Beperk schermen in het laatste uur
Wie 's avonds eerder moe is, is geneigd dat te compenseren met scrollen of een serie. Het licht en de prikkels houden je dan juist langer wakker, waardoor je slaapritme rommelig blijft.
Na een week voel je er meestal niets meer van
Voor een gezonde volwassene is de wintertijd na drie tot vijf dagen geen issue meer. Kinderen en ouderen kunnen er een week over doen. Wie de week ervoor al rustig opschuift en elke ochtend naar buiten gaat, merkt vaak helemaal niets van het extra uur, behalve dat de zondag van 25 oktober net iets langer duurt.
